نگاهی به تاریخ وتاریخچه فرش ایرانی

فرش ايرانى، افتخار ملى / هنر نزد ايرانيان است وبس!

Related image

فرش بافی، رشتن و بافتن فرش به زمان تهمورث باز مى گردد. فرش ايرانى در سرتاسر جهان بسيار مشهورند، قاليچه ها و فرش ایرانی پيوند بافندگان را با آرزوها، باورها و نيازهاى آن ها آشكار مى سازد.

ذوق و خلاقيت هنرى هر جامعه اى از سنن زندگى و سوابق تاريخى و محيط زيست آحاد آن قوم ريشه و الهام مى گيرد و غالبا اين ذوق و استعداد در يك و يا چند رشته خاص به گونه اى نمایان مى شود كه رقابت جوامع ديگر با آن ملت ها و اقوام در آن رشته ها به دلايل مختلف تا حدودى دشوار مى گردد.

از جمله هنرهايى كه در اين سرزمين به مرور زمان به كمال و پختگی رسيده و ذوق وسلیقه هنرمند ايرانى در پهنه آن تجلى وافر يافته هنر قاليبافى یا بافتن فرش است.

بهترين فرش های ايرانى آن هايى هستند كه به وسيله ايرانى ها ساخته شده اند.

Image result for persian carpet

تاريخچه فرش ايران:
آشروع فرش بافی، رشتن و بافتن فرش به زمان تهمورث باز مى گردد. در تاريخ طبرى از فرش هايى كه با مو و پشم حيوانات در اين دوره بافته شده سخن گفته شده است. قديمى ترين نشانه از هنر فرشبافى به عصر مفرغ باز مى گردد، اين نشانه يك كارد قاليبافى است كه از گورهاى عهد مفرغ تركمنستان و شمال ايران يافت شده است. در شهر سوخته (دشت سيستان، جنوب شرقى ايران) نيز فرش هاى حصيرى و پارچه و ابزارهاى بافندگى به دست آمده كه متعلق به ٢٥٠٠ سال پيش از ميلاد است.

كهن ترين قالى ها و فرش ها
به ترتيب فرش های كشف شده در نقش برجسته كاخ نينوا، فرش پازيريك از پنجمين گور اقوام سكايى، تكه فرش قومس (دوران ساسانيان)است.

درقرون اوليه هجرى پس از نفوذ اسلام طرح فرش ها، به سبب منع شبيه سازى و زينت، تغيير كرد اما در زمان خلفاى عباسى كه تجمل گرايى و قصرهاى پر زرق و برق رونق گرفت، بافت اينگونه فرش ها نيز رایج شد.

Image result for persian carpet

فرش ايرانى نماد زندگى ايرانى:
فرش ايرانى (كه بيشتر به عنوان فرش پارسى شناخته مى شوند) در سرتاسر جهان بسيار مشهورند. بهترين فرش هاى ايرانى آن هايى هستند كه به وسيله ايرانى ها ساخته و طراحی شده اند. فرش ايرانى مهارت ايرانيان در انتخاب مواد، گره زنى، تكنيك هاى رنگ آميزى، آفرينش طرح ها و الگوها را آشكار مى سازد.

قالیچه ها و فرش ايرانى پيوند بافندگان را با آرزوها، باورها و نيازهاى آن ها آشكار مى سازد، و همچنين بازتابى از شرايط زندگى و موقعيت فرهنگى هنرمند، وضعيت جوى منطقه، منابع گياهى و وضعيت جغرافيايى محل زندگى هنرمند هستند.

افسانه ها، الهام بخش فرش ايرانى
طرح ها، الگوها و موضوع فرش ايرانى از طبيعت، تاريخ و افسانه ها الهام گرفته است. در واقع ريشه ساخت فرش را بايد در زندگى عشايرى جستجو كرد، كه بعدها بافتن فرش به شهرها و روستاها راه پيدا كرده است.

 

فرش عشايرى حاوى اطلاعات نمادين است

رازهای نماد ونشانه های فرش ايرانی
شناخت و تحليل نمادها و نشانه ها در هنر ايران، به خصوص در دست بافته ها امرى لازم است كه به اندازه آفرينش و خلاقيت هنرى مهم است. بسيارى از نقوش و تصاوير متن فرش، به خصوص در فرش عشايرى حاوى اطلاعات نمادين است و اغلب از لحاظ ظاهر، دلالتى با موضوع ندارد. به اين معنى كه از مشخصات آنها نمى توان به مفهوم آن پى برد. علاوه بر اين، اين نقوش نشانى از هويت فرهنگى بافنده دارند كه از گذشته تا به حال به طور وسيعى از سوى مردم آن فرهنگ استفاده شده است.

چگونگی پاک کردن انواع لکه از روی فرش

پاک کردن لکه انار از سطح فرش

لکه انار رنگ قرمز خود را با قدرت روی سطوح باقی می گذارد. بنابراین سرعت عمل بسیار مهم است. یک روش خوب خانگی این است که با ترکیب آب و سرکه سفید می توانید محلولی درست کنید تا از شر این لکه خلاص شوید. در صورت لزوم می توانید مقداری شامپو فرش نیز به این محلول اضافه کرده تا شما را در بهتر پاک کردن لکه کمک کند.

تمیزکردن لکه فرش

Related image

ابزاری که برای تمیز کردن شربت رنگی از روی فرش نیاز دارید:

– آب کربناته یا گازدار

– آب

– مایع تمیز کننده فرش

– بطری اسپری

– اتوی لباس

– حوله سفید

– جاروبرقی

اگر لکه هنوز مرطوب وخیس است، آب گازدار روی آن بریزید و آن محدوده را پوشش دهید.

سپس روی لکه یک حوله یا کهنه بگذارید تا هر چقدر که ممکن است مایع را استخراج کنید، حواستان باشد هیچ وقت فرش را نمالید، این کار باعث عمیق تر شدن نفوذ نوشیدنی و بزرگ تر شدن محدوده لکه می شود.

اتو را در بالاترین دمای ممکن تنظیم کنید.

در ضمن، محلولی از مایع تمیز کننده فرش و آب داغ را در بطری اسپری بریزید.

محلول را توسط بطری اسپری روی لکه اسپری کنید، یک حوله سفید را روی آن بگذارید.

نکته:به هیچ وجه از حوله رنگی استفاده نکنید چرا که رنگ آن به قالی و فرش منتقل می شود.

روی حوله را اتو کنید و هر ۱۰ ثانیه آن را حرکت دهید وجا به جاکنید.

اتو را مدام جا به جا کنید تا از سوختگی و ذوب شدن فرش جلوگیری کنید، نوشیدنی باید به حوله منتقل شود، سپس حوله را سروته کرده تا یک محیط تمیز روی فرش را بگیرد (می توانید از یک حوله دیگر استفاده کنید)، وقتی فرش رو به خشک شدن رفت، یک بار دیگر محلول پاک کننده را روی آن بریزید و مراحل تمیز کردن را انجام دهید تا وقتی که لکه پاک شود.

درنهایت بگذارید فرش خشک شود، سپس آن را جاروبرقی بکشید تا نرمی و حالت خود را بگیرد.

Related image

پاک کردن چسب قطره از روی فرش

چگونه می شود چسب قطره ای را که روی فرش ریخته و مثل سنگ سفت وسخت شده را پاک کرد؟

پاسخ: برای پاک نمودن چسب قطره ای از روی لباس و فرش دو راه حل وجود دارد. اولین مورد استفاده از بخار است. برای این کار می توانید ار اتو بخار استفاده کرده و پارچه ایی را روی محل لکه قرار داده و به محل لکه بخار دهید تا چسب با حرارت باز شده و به پارچه بچسبد و از بین رود. برای این کار بهتر است فوری اقدام کنید تا بتوانید لکه را کاملا از بین ببرید.

بهترین حلال چسب قطره ای استون است که به کمک آن می توان انواع مختلف لکه های باقی مانده از چسب را از بین برد.

سرکه یکی دیگر از حلال های موثر و کاربردی در جهت تمیز کردن لکه های چسب به حساب می آید که با استفاده از پارچه آغشته به سرکه به راحتی می توان چسب های خشک شده را نرم و جدا نمود.

تمیز کردن لکه چای و قهوه از روی فرش

Related image

لکه گیری چای و قهوه از روی فرش را هم توضیح بدهید؟

پاسخ: لکه چای و قهوه روی فرش و موکت مانند لکه زدایی شیر است، باید اضافی آن را برداشت و با آب نیمه گرم و مقداری پودر لباسشویی و اسفنج آن را تمیز کرده و اگر لکه باز باقی ماند از آب اکسیژنه ۵ درصد و مقداری آب، ادامه لکه زدایی را ادامه دهید تا خوب سطح پاک گردد و سپس با دستمال محل مورد نظر را خشک کنید و یا مالش دهید تا زیبایی خود را بازیابد و تمیز شود.

۷ نکته دانستنی راجع به فرش

۱. فرش های ماشینی موجود در بازار معمولا ۵۰۰، ۷۰۰، ۹۰۰، ۱۰۰۰ و ۱۱۰۰ شانه و با تراکم های ۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۴۰۰، ۱۷۰۰، ۲۰۰۰، ۲۲۵۰، ۲۷۵۰ ارائه می شوند؛ اگر به زیبایی فرش برای شما اهمیت بیشتری دارد باید فرشی که شانه و تراکم بیشتری دارد انتخاب کنید ولی اگر دوام فرش برای شما دراولویت است، برخی فرش های ۵۰۰ شانه با تراکم ۱۲۰۰ یا ۱۰۰۰ مناسب تر هستند. علت دوام کمتر فرش های ۷۰۰ شانه این است که نخ آنها لطیف تر است و کمی نازک تر هستند. البته این کاهش ضخامت خیلی زیاد نیست.

۲. در ایران برای بافت فرش های ماشینی از آکرولیک استفاده می شود که هم پرز می دهد و هم گاهی حساسیت ولی در کشورهای دیگر از BCF استفاده می کنند که هم ارزان است و هم کمتر احتمال حساسیت در اثر تماس با آن وجود دارد بنابراین اگر دچار حساسیت یا مستعد آن هستید، سراغ فرش ماشینی نروید.

Image result for carpet persian

۳. چند سالی است فرش هایی موسوم به فرش های بلژیکی وارد کشور شده است که به دلیل نازک بودن و استفاده از نقش های اصیل ایرانی مانند «خشتی» از آنها استقبال شد ولی این فرش ها مشکلاتی هم دارند، جنس فرش های بلژیکی از ویسکوز و مواد است و پشت آن لاتکس وجود دارد که باعث می شود تا حدی به زمین هم بچسبند، به همین دلیل شستشوی آنها بسیار سخت است و بعد از شستشو چون لاتکس از بین می رود، فرش کیس می ایستد و بافت آن گلوله گلوله می شود. شستشوی این فرش ها بسیار حساس است و به دقت و مهارت زیادی نیاز دارد بنابراین باید حتما به قالیشویی بسیار مطمئن و ماهر سپرده شود یا خشکشویی شود. این فرش ها آنقدر نازک هستند که بهتر است با کفش یا صندل روی آنها راه رفت چون راحت نیستند.

۴.نکته دیگر اینکه قبلا فرش های ماشینی روی کف پوش های مثل سرامیک سر می خوردند ولی امروزه دور تا دور آنها چرم دوخته می شود که این چرم حکم ترمز فرش را داشته و مانع سر خوردن آن می شود، بنابراین هنگام خرید به این ویژگی توجه کنید.

۵. به فرش های ۷۰۰ شانه به بالا دستباف گونه هم گفته می شود و اگر پشت آنها را نگاه کنید، بسیار شبیه فرش دستباف است.

۶. در حال حاضر فرش های ترکیه، هند و چین هم در بازار وجود دارد که از نقش گل تا طرح های کوبیسم در آنها دیده می شود. کیفیت و جنس این فرش ها با فرش های ماشینی ایرانی تا حدود زیادی یکی است اما به دلیل قیمت بالای دلار، خرید آنها چندان به صرفه نیست.

۷. در چین شهری به نام «کاشان» وجود دارد که فرش های دستباف با طرح و نقش ایرانی تولید می کند. این فرش ها آنقدر شبیه فرش های ایرانی هستند که گاهی فروشندگان خبره را هم به اشتباه می اندازد و تشخیص آنها بسیار مشکل است، بنابراین حتما با توجه به تفاوت قیمت این فرش ها با فرش ایرانی به این نکته توجه کنید.

فرش ایرانی نماد فرهنگ وهنر ایرانی

از گذشته تابه امروز در تمام خانه‌های ایرانی حتی کوچکترین آنها مفروش كردن خانه با فرش دستباف یكی از زینت‌های خانه محسوب می‌شود. هرچند كه امروزه به دلیل گران بودن این فرش‌ها خرید آن برای بسیاری از طبقات جامعه غیرممكن است، ولی استفاده از آن به عنوان هنر و صنعت ایرانی از جایگاه و منزلت ویژه‌ای در میان خانواده‌ها برخوردار است.

در گذشته كه تا حدودی سبك چیدمان و دكوراسیون وسایل داخل خانه با امروز متفاوت بود و استفاده از مبل و صندلی جایگاه خاصی نداشت و تنها برای طبقات بالای جامعه مورد استفاده قرار می‌گرفت، معمولا سراسر اتاق را با فرش می‌پوشاندند و بافت فرش های بزرگ بسیار رایج بود تا سطح تمام اتاق را بپوشاند، ولی با جایگزین شدن مبل و صندلی به جای مخده و پشتی، استفاده از فرش‌های بزرگ در منازل از رواج افتاد، ولی از ارزش و جایگاه فرش كاسته نشد و به جای فرش‌های بزرگ، فرش‌هایی با قطعات كوچك‌تر رواج پیدا كرد.
مساجد نیز از جمله مكان‌هایی است كه همچنان از گذشته تا به امروز از مشتریان فرش‌های دستباف است. در گذشته شاهان متدین فرش های گرانمایه را به نشانی دینداری وقف مساجد می‌كردند. فرش در فرهنگ ایرانی از چنان جایگاهی برخوردار بوده است كه در مساجد و كاخ‌های سلطنتی به امین اموال و متصدی مخصوص سپرده می‌شد تا نگهداری و مرمت آن را به عهده بگیرد. حتی فرش های بسیار گرانبها را زیرپا نمی‌انداختند و همچون تابلوهای نقاشی بر دیوارها آویزان می‌كردند یا لوله می‌كردند و در گوشه‌ای از منزل قرار می‌دادند و در مراسم خاص از آن استفاده می‌كردند.
به هر حال وقتی صحبت از فرهنگ و هویت ایرانی می‌شود بی‌شك فرش یكی از نمادهای بارزی است كه این فرهنگ و هویت را نمایان می‌‌كند. گذشته از صنعت فرش كه امروزه به عنوان یكی از اهرم‌های مهم بازرگانی كشور تبدیل شده، این هنر ایرانی كاركرد فرهنگی نیز به خود گرفته است؛ به طوری كه طرح‌ها و نقش‌های هر یك نه تنها نشان‌دهنده دوره ویژه تاریخی است، بلكه نمادهایی از فرهنگ بافندگان آن را كه از منطقه‌ای خاص از ایران هستند، نشان می دهد.
اگرچه تاریخ شروع بافت فرش به درستی معلوم نیست و مشخص نیست كه بافت فرش از كدام منطقه شروع شده، ولی اغلب مورخان و باستان‌شناسان متفق‌القولند كه ایرانیان از جمله اولین اقوامی هستند كه بافت فرش را شروع كرده‌اند. شواهد حاكی از آن است كه فرش برای مقاصد صرفا كاربردی نظیر برای حفاظت خانه روستاییان از سرما و نم به وجود آمد و كم‌كم راه خود را به عنوان یك اثر زینتی و نشانه‌ای از تحول در خانه‌های اشراف و اعیان باز كرد.
گفته می‌شود دوره شكوفایی هنر فرشبافی در ایران مقارن حكومت صفویان است.

Image result for persian carpet
دوره رونق فرش ایرانی
دوران صفوی دوره درخشان احیای هنر در تمام زمینه‌هاست. نمونه‌های با ارزش موجود در موزه‌های مشهور جهان نظیر فرش مشهور اردبیل اكثرا حاصل كارگاه‌های فرشبافی شاهی در این دوران است. حمایت سلاطین صفوی و ابراز علاقه آنان به این حرفه سبب شد تا صنعت فرشبافی از حد یك پیشه و حرفه روستایی تا مقام یكی از هنرهای زیبا ارتقا یابد. شاه عباس در این زمینه سهم بسزایی داشت، زیرا وی با تاسیس كارگاه قالیبافی در كنار قصرهای سلطنتی خود مستقیم بافندگان را زیر نظر داشت تا از كیفیت بافت و ظرافت آنها مطمئن شود.
شاه عباس با گردآوری بهترین نقاشان و طراحان و بافندگان از اقصا نقاط كشور و تجمع آنها در كارگاه‌های سلطنتی خود، شاهكارهای بی‌نظیری را در هنر فرشبافی به وجود آورد. با انقراض صفویان افول هنر فرشبافی نیز آغاز شد. تاخت و تاز افاغنه همه چیز را از بین برد و خاطره دردناك حمله مغولان را در اذهان عموم زنده كرد.
نادرشاه هم نتوانست برای حفظ این هنر تلاش كند تا این كه فرشبافی ـ كه همچنان در خفا به حیاتش ادامه می‌داد ـ در دوره زندیه اعتبار بیشتری یافت و مورد توجه فرمانروایان قرار گرفت. در دوره قاجاریه نیز بازار صادرات رونق گرفت. بازرگانان تبریزی به تاسیس كارگاه‌های فراوان فرش بافی نه‌تنها در تبریز بلكه در كرمان، مشهد، كاشان و سایر شهرهای ایران همت گماشتند و فرش های بافته شده از طریق استانبول به اروپا راه یافتند.
تاریخ میانه ایران با حمله مغول آغاز می‌شود كه ایلخانیان و تیموریان نیز در ادامه همین دوره ظهور می‌یابند. این دوره اگر چه با جنگ و خونریزی همراه بوده است، ولی از اعتلای هنرهای ایرانی بویژه نگارگری خالی نیست. از این‌رو می‌توان گفت این دوره زمینه‌ساز شكل‌گیری عصر درخشان فرشبافی بوده است و در دوره صفویان فرشبافی رواج می‌یابد و به همین دلیل این دوره، دوره زرین‌فرش بافی نام می‌گیرد. اكثر فرش های نفیس موزه‌های جهان كه توسط استادان ایرانی بافته شده، متعلق به همین دوران است، البته در دوره افشاریان و زندیان به سبب ضعف اقتصادی كشور قالیبافی چندان رونقی نمی‌یابد. در دوره صفوی شكوه و بالندگی هنر قالیبافی آغاز می‌شود، اكثر قالی‌های نفیس موزه‌های جهان كه از استادی و هنرمندی ایرانیان در نقش، رنگ و بافت حكایت دارد ثمره تلاش بافندگان و طراحان این دوره است و به روایتی برخی شاهان صفوی از جمله شاه طهماسب صفوی خود از طراحان فرش بوده‌اند. حتی برخی جهانگردان خارجی نظیر برادران شرلی، تاورنیه شارون ـ كه در زمان صفویه به ایران سفر كرده بودند ـ در نوشته‌های خود با تاكید از رونق فرش بافی در این زمان یاد می‌كنند. در این دوره هنر قالیبافی از ایل‌ها و عشایری كه دائم در حال كوچ كردن بودند به شهرهای بزرگ آورده و به دنبال آن كارگاه‌های بافندگی بزرگ در شهرهای كشور راه‌اندازی می‌شود.

Image result for persian carpet

مراكز تولید فرش در ایران
اگر چه فرش بافی در ایران یك هنر ملی است و به شهر و نقطه خاصی از كشور محدود نمی‌شود، اما برخی شهرهای كشور به مراكز فرش ایرانی شهرت دارند. تبریز از سال ۱۵۰۰ تا ۱۵۵۰ میلادی، كاشان از سال ۱۵۲۵ تا ۱۶۵۰ میلادی و كرمان از سال ۱۶۰۰ تا ۱۶۵۰ میلادی به مراكز فرش ایران تبدیل شدند. امروزه فرش‌هایی از این دوره‌ها در موزه‌های بزرگ جهان از جمله موزه هنرهای زیبای بوستون، موزه ویكتوریا و آلبرت لندن، موزه لس‌آنجلس، موزه هنرهای كاربردی وین، موزه لوور فرانسه، موزه استكهلم و بسیاری از موزه‌های بزرگ جهان نگهداری و محافظت می‌شوند.

آیین‌های فرش بافی
یكی از آیین‌های بسیار مشهور وقدیمی در میان فرش بافان، آوازخواندن هنگام بافت فرش است. آواز یا ترانه خواندن هنگام بافت فرش دارای وزن و آهنگی است كه با گره زدن بر تارها هماهنگی دارد. به گونه‌ای كه هجاهای آواز با سرعت گره‌ها تنظیم می‌شوند. از این رو فرش باف از میان تمامی مراحل بافت بیشتر هنگام گره زدن می‌خواند و هنگام پود كشیدن خواندن آرام‌تر شده و وقتی كه زمان شانه كوبیدن می‌رسد ساكت می‌شود، زیرا خواندن او با صدای كوبیدن شانه تناسبی ندارد و موزون نیست.

محافظت ونگهداری ازفرش چگونه انجام می شود؟

فرش ها و ساير زيراندازها براساس خصوصيات و مواد تشکيل‌دهندهٔ آنها، آسيب‌پذير و در معرض صدمات گوناگون هستند.
به‌منظور جلوگيرى از ايراد صدمات به فرش، در مراحل مختلف از جمله انباردارى مواد اوليه، رشتن و بافتن و بکارگيرى الياف، عدل‌بندى و حمل‌ونقل و بهره‌بردارى از فرش بايد اقدامات لازم و اساسی انجام گيرد.

مبارزه با آسيب‌هاى فرش از طريق مواد اوليه روش ساده و ارزانى است؛ و نياز به تخصص چندانى ندارد. مثل انتخاب مواد اوليهٔ سالم و مراقبت در حفظ سلامت اين مواد در حين حمل‌ونقل، انبار کردن، شستشو، رنگرزي، ريسندگى و …، ضد بيد نمودن فرش و مواد اوليه يکى از بهترين راه‌هاى اين مراقبت است.
از طريق حفاظت فرش‌هاى بافته شده نيز مى‌توان اين مراقبت را ادامه داد: از هرگونه تا کردن و لوله کردن فرش دستباف‌ بايد اجتناب شود. چنانچه لازم شد براى مدت طولانى اين کار انجام شود، بايد لابه‌لاى فرش تنباکو يا نفتالين يا ساير مواد ضد حشرات ريخته شده و به تناوب وارسى و هوا داده شود. فرش را حتی الامکان بايد از رطوبت، گرما و تاريکى دور نگه داشت. از تابش مستقيم نور آفتاب به فرش جلوگيرى شود. نکته دیگر اینکه فرش روى زمين گچى يا آهکى نيفتد، زيرا تأثير نامطلوبى روى ابريشم و رنگ آن دارد. فرش‌هاى ابريشمى براى مدت طولانى به ديوار آويخته نشود و يا زير پا نيفتد. پس از مدتى استفاده بایدفرش سروته شود تا از همهٔ آن يکنواخت استفاده شود. به هیچ عنوان فرش روى فرش پهن نشود. اجسام سنگين براى مدت طولانى روى فرش قرار داده نشود. همواره فرش تميز نگهداشته شود و از ورود اشياء خارجى به پرزهاى آن جلوگيرى شود. لکه‌هاى فرش بدون تامل تميز و برطرف شوند. چنانچه فرش دچار سوراخ يا پارگى شد، سريعاً از طريق رفوگرى و روشهای مربوط به آن توسط متخصص اين امر ترميم شود تا به ساير نقاط نفوذ نکند. در هنگام بسته‌بندى و حمل‌ونقل دقت لازم صورت گيرد. طول و عرض فرش بايد به‌ اندازه يا کمتر از ابعاد محل قرارگیری آن باشد. فرش تاحدممکن جارو شود و از جاروبرقى براى اين کار استفاده شود.

Image result for Carpet hold

تعمیر و مرمت
شما برای مرمت جزئی یک فرش کهنه و قدیمی به چند وسیله احتیاج داریدکه همه آن وسیله ها در خرازی‌ها و فروشگاه‌های فلزآلات در دسترس شما هستند. مقدار مواد مورد نیاز تاحد زیادی به نوع تعمیر و مشکلات تمیز کردن سطح کار شما مربوط می‌شوند.

ـ اتو:
همراه با کاغذ خشک کن برای زدودن لکه‌های گوناگون استفاده می‌شود.

ـ انبردست:
یا دم باریک برای کشیدن سوزن نخ از وسط پرز فرش‌ها در زمان مرمت استفاده می‌شود.

ـ قیچی:
جهت یکنواخت شدن پرزها استفاده می‌شود. برای پرزهای کوتاه قیچی‌هائی که تیغه راست دارند و برای آرایش دیگر پرزها قیچی‌هائی که لبه‌دار هستند و تیغه منحنی دارند. (معمولاً شما می‌توانید با خرید قیچی‌هائی با لبه تخت به هدف خود برسید) ضمناً یک قیچی زنانه ۲۰ سانتیمتری نیز برای کارهای گوناگون مفید است.

ـ سوزن‌ها:
شما برای مرمت‌های گوناگون قالی به مجموعه‌ای از سوزن‌های راست و منحنی احتیاج خواهید داشت. برای کار با نخ‌های کلفت سوزن‌های با سوراخ بزرگ انتخاب می‌شوند. شما به سوزن‌های مخصوص مرمت با سایزهای ۲۰ و ۲۲ و سوزن‌های خیاطی با سایزهای ۲ و ۶ و ۸ احتیاج خواهید داشت.

ـ انگشتدانه:
در هنگام مرمت قالی بسیار ضروری است. گاهی اوقات برای فشار دادن سوزن در برگشت از پرز فرش احتیاج به نیروی زیادی دارید و انتهای سوزن خیلی آسان به انگشت شما صدمه میزند. شما همچنین به وسایل دیگری نظیر: فرش‌زن، جارو برقی،سشوار ، خاک‌انداز و جارو، چاقوی کمکی، گیره چوبی بزرگ، سوزن کلفت،طناب لباس،چکش، موچین، میخ فرش و تیوپ مقوائی احتیاج خواهید داشت.

ـ پشم یا ابریشم:
جهت مرمت پرزها و تعمیر ریشه‌های اکثر فرش‌ها استفاده می‌شوند. برای هماهنگ شدن رنگ‌ها و اثر نخ‌های جدید همواره دقت کنید تا مانند نمونه اصلی شود.

ـ موم:
برای لیز کردن و نرم کردن سوزن‌ها و نخ‌های پنبه و کتان استفاده می‌شود.

ـ کاغذ خشک کن سفید:‌
درزمان آزمایش ثبات رنگ‌ها استفاده می‌شود همراه با اتو در تمیز کردن اجسام ریخته شده روی فرش و جهت برطرف‌ کردن چربی‌ها و روغن‌ها استفاده می‌گردد.

ـ‌ شامپو فرش:‌
برای تمیز کردن فرش و زدودن هرگونه لک وآلودگی ازروی آن استفاده می‌شود.

ـ‌ دترژانت پشم:‌
در مواقع خاصی استفاده می‌شود. دترژانت‌های با کیفیت عالی جهت برطرف کردن لک استفاده می‌گردند.

ـ‌ گرد سیب زمینی:‌
جهت رنگبری در مواقع خاص استفاده می‌گردد.

ـ‌ نمک:
برای برطرف کردن لک
شما جهت نظافت اجسام گوناگون وقت زیادی صرف می‌کنید مثلاً اگر یک قطعه فرش لهستانی از دیوار خانهٔ‌ شما آویزان باشد یا یک تختهٔ‌ باریک چوبی و یا رومیزی، ‌آنها بسیار کم توجه بیننده را به خود جلب می‌کنند ولی آسیب دیدگی یک فرش که از آن برای پوشش کف اتاق استفاده می‌شود بسیار قابل توجه است. همچنین جهت تمیز باقی ماندن فرش برای مدت‌های زیاد در انبارها و محیط‌های روستائی نگهداری می‌شوند و این در حالی است که در شهرها همیشه آلودگی هوا مانند دیواری بلند فضای شهر را مسدود کرده است.
علاوه بر نظافت منظم فرش‌ها شما باید به لکه‌های اتفاقی روی فرش خیلی زود رسیدگی و توجه کنید. عموماً اجسام متعددی در اطراف خانه جهت دکور استفاده می‌شوند که می‌توانند از زیبائی رنگ و طرح فرش بکاهند همانطور که آنها می‌توانند به الیاف آن آسیب وارد کنند. سناریوی یک نمایش می‌تواند دلیل مناسبی برای درست اجرا نشدن آن باشد بر همین اساس قالی‌ها و فرش‌های لهستانی و تخته‌های باریکی که به دیوار آویزان شده‌اند اگر بدون دقت و بدون نظم و ترتیب و فقط جهت پر کردن دیوار و همچنین اگر به روش‌های غلط به دیوار کوبیده شوند به آنها آسیب می‌رسد.
شما قبل از شستن یا برطرف کردن لک‌ها از روی فرش یا قالی باید ثبات رنگ‌ها را آزمایش کنید و البته اهمیتی ندارد که چند قسمت فرش آسیب دیده باشد. اگر هیچ رنگی پس نداد شما باید جاهای آسیب دیده را به یکی از روش‌های متعدد شستشوی فرش به وسیلهٔ‌ یک متخصص فرش‌های کهنه تمیز کنید. شرکت‌های قالی‌شوئی در شستن فرش‌ها دقت نمی‌کنند.

ـ گردگیری فرش‌های کوچک و بزرگ:
همیشه قبل از شستشو و برطرف کردن لکه‌ها باید فرش‌ها گرد گیری شوند. برای برطرف کردن خاک و کثیفی‌ها که در یک جا جمع می‌شود باید بسیار دقت کرد چون در اثر آنها الیاف به تدریج فرسوده می‌شوند همچنین در اثر آنها تخم بید می‌تواند در الیاف رشد و نمو کند. جهت گردگیری فرش‌های کوچک و بزرگ آنها را در هوای آزاد و روی یک طناب لباس کلفت آویزان کنید. زمانی مناسب در روز برای خشک کردن آنها انتخاب کنید و فرش ها را به‌‌صورتی آویزان کنیدکه تا آنجا که ممکن است قسمت کوچکی از آنها روی هم افتاده باشند. برای اینکه ممکن است پشت آنها در معرض آسیب قرار گیرد.
مدل قدیم فرشزن‌ها نیروی زیادی برای ضربه زده به فرش‌ها نداشت. هرگز از عصا یا چوب برای ضربه زدن به فرش استفاده نکنید. البته نیروی زیاد و پهن کردن مساحت زیادی از فرش و ضربه زدن به آن به الیاف وبافت فرش خسارت وارد می‌کند. به روی فرش ضربه نزنید. شما فقط در صورتی موفق خواهید شد که جهت برطرف کردن گرد و خاک به عمق پرز یا بافته ضربه بزنید.